ABDM Architecten, autoriteit op vlak van duurzame onderwijsarchitectuur

Lang voor politici, middenveld en pers de alarmbel luidden over de schrikwekkende toestand van het Vlaamse onderwijspatrimonium, verdiende ABDM Architecten uit Zingem zijn sporen met het ontwerpen van fundamenteel duurzame schoolgebouwen. En met succes. De portfolio van het bureau omvat intussen een 40-tal schoolprojecten. Waaronder kleuterschool Lochristi, basisschool Wichelen, basisschool De Bosrank, basisschool Herdersem, KTA gistel afdeling hout, basisschool Kruishoutem, Oost-Vlaamse Politieacademie (OPAC) Gent, Odisee Gent renovatie en uitbreiding restaurant en Howest nieuwe Campus Kortrijk in samenwerking met RAU architecten. Hoog tijd dus voor een uitgebreid interview met zaakvoerder Dirk Martens.

Gebouwenfonds voor de Rijksscholen

ABDM ontstond in 1984 toen Dirk Martens in volle crisistijd zijn stage startte bij studiebureau Pauwels en Architecten- en Ingenieusbureau D’Hondt, beiden in Kortrijk. Hierna zette hij de eerste stappen in de scholenbouw bij het Gebouwenfonds voor de Rijksscholen, het huidige GO!. Vanuit deze ervaring, bouwde hij zijn eigen bureau uit. Steeds meer richtte hij en zijn team zich op grotere projecten zoals administratieve gebouwen, culturele centra, rusthuizen en in het bijzonder scholenbouw.

“De uitbreiding van de basisschool in Ganshoren voor het GO! in 1996 was ons eerste, eigen educatief project. Het bleek de start van een hele reeks projecten voor alle onderwijsnetten. Zowel gemeentelijk, vrij onderwijs, provinciaal onderwijs en gemeenschapsonderwijs en dit op alle niveaus, gaande van kleuteronderwijs, lager onderwijs, middelbaar onderwijs tot hoger onderwijs”, aldus Dirk Martens.

“A child has three teachers. The first are the other children, the second is the teacher, the third is the room.” – Otto Seydel

Fundamentele duurzaamheid

“Bij elk van onze project staat de cliënt/gebruiker steeds centraal. Vanuit de context wordt een gebouw ontworpen dat maximaal voldoet aan zijn of haar wensen en de huidige en toekomstige behoeften.”

Hiernaast is architectuur voor ABDM een contextgebonden toegepaste kunst. Die zowel de sociale, ruimtelijke, wettelijke als economische omkadering omvat.

“Het sociale aspect gaat ervan uit dat elke nieuw op te richten gebouw verantwoord moet zijn voor omgeving en maatschappij. Dit impliceert dat de basisprincipes van fundamentele duurzaamheid als rode draad lopen doorheen het gehele ontwerp- en bouwproces. De ruimtelijke context wordt dan weer bepaald door bebouwde omgeving, korrel van de bestaande bebouwing, historiek, grondgesteldheid, klimatologische omstandigheden,…”

“Hoe ambitieus een project ook mag zijn, de wettelijke voorschriften leggen steeds beperkingen op waar je moeilijk omheen kunt. Het vergt dikwijls de nodige creativiteit om de overheid over de brug te halen door aan te tonen dat het project past binnen de geest van de wettelijke voorschriften. Tot slot getuigt het van respect voor de cliënt om rekening te houden met de economische realiteit. Het in de hand houden van het bouwbudget is een essentiële randvoorwaarde bij elk project.”

Kwaliteit door teamwork

“Om deze visie concreet vorm te geven, wordt ingezet op een holistische aanpak waarbij alle disciplines van het bouwen worden geïntegreerd. Dit vergt creativiteit, vakkennis en enthousiasme van alle medewerkers. Dagelijks wordt hieraan gewerkt vanuit de waarden die ons ontwerpteam voorop stelt: cliëntgerichtheid, fundamentele duurzaamheid, authenticiteit en werkvreugde. Dit door geregeld kennisoverleg, opbouw van een intern kennissysteem, het volgen van opleidingen en sociale activiteiten. De medewerkers zijn voor ons het kloppende hart van het ontwerpteam.”

Totaalaanbieder

“Aangezien de technische installaties in gebouwen steeds belangrijker worden in het kader van duurzaamheid en comfort, richtten we in 2005 de vennootschap CBAM op. Deze behartigt de stabiliteitsstudie, de studie van speciale technieken, de EPB-verslaggeving evenals de Fire Safety Engeneering en het akoestische advies. Voor ons architectenbureau, of voor collega’s.”

“Belangrijk is dat we hierdoor bouwheren een compleet dienstenpakket kunnen aanbieden waarbij integratie van alle aspecten is gewaarborgd. Dit heeft tevens als belangrijk voordeel dat de opdrachtgever slechts één aanspreekpunt heeft en dat het totale budget de verantwoordelijkheid is van één enkele partij.”

“DBFM-formules kunnen, op voorwaarde dat een aantal spelregels wordt gerespecteerd. Een voorselectie van enkele teams is noodzakelijk. Evenals een duidelijke afbakening van de in te dienen documenten en een realistische vergoeding voor de deelnemende teams.”