AZ Alma wordt ‘modernste ziekenhuis van Vlaanderen’

Eeklo krijgt in 2017 een spiksplinternieuw ziekenhuis. Wellicht het meest geavanceerde van ons land. Opdrachtgever AZ Alma wil met zijn nieuwe gebouw een zorgomgeving creëren waarin patiënten, personeel, bezoekers en buurtbewoners zich op hun gemak voelen en zich ongedwongen kunnen bewegen in een open zorgstructuur. Het gebouw krijgt daarvoor een professionele  en optimistische uitstraling die geruststellend werkt op alle gebruikers. Ook de functionele organisatie en de architecturale aspecten helpen het doel te bereiken van een zorgverblijf in een comfortabele, huiselijke omgeving.

Ontstaan AZ Alma

Sinds 1 januari 2003 vormen het Elisabeth Ziekenhuis in Sijsele en de Heilig-Hartkliniek in Eeklo één gezamenlijke entiteit: de vzw Elisabeth ziekenhuis-Heilig Hartkliniek. Gedurende drie jaar werkten beiden intensief samen, maar behielden hun eigen erkenningsnummer. Achter de schermen werd echter druk getimmerd aan de weg naar een definitieve fusie.

Op 1 juli 2006 zette de Vlaamse Overheid hiervoor het licht op groen en werd de fusie een feit. Meteen werd ook het starschot gegeven voor een compleet nieuwe identiteit met een nieuwe naam, nieuwe slagzin, nieuw logo en nieuwe missietekst. Op 1 februari 2007 zag AZ Alma het daglicht tijdens een grootschalig evenement.

Uitgebreid programma

Na de opfrissing van de structuren was het tijd om ook de bestaande infrastructuur klaar te stomen voor de toekomst. Al bleek dat makkelijker gezegd dan gedaan.

“Reeds in 2004 zetten we hiervoor de eerste stappen, schakelden we een architectenbureau in en stelden we het eerste dossier op. Ondanks verwoedde inspanningen duurde het echter tot 2011 vooraleer we de uiteindelijke goedkeuring van de Vlaamse Overheid kregen. Toen die beslissing eenmaal gevallen was, schakelden we meteen een paar versnellingen hoger. Het jaar erop startten we al met bouwen en in maart 2017 zal ons nieuwe ziekenhuis officieel worden ingehuldigd”, verduidelijkt Henk Vincent, directeur facilitaire diensten en masterplan.

De nieuwe campus aan de rand van Eeklo wordt er één met 512 bedden en een vloeroppervlakte van meer dan 60.000 m². Naast algemene diensten zal er ook plaats zijn voor een uitgebreide polikliniek, dagkliniek, revalidatie en nierdialyse.

Het ontwerp is van de hand van AAPROG architecten,  in samenwerking met de studiebureaus VK Engineering en Studiebureau De Klerck Engineering.

“Tussen de plateaus kwam een groots glazen atrium dat als centrale inkomzone fungeert en waarrond alle functies zijn georganiseerd.”

Maximale flexibiliteit

Opdrachtgever AZ Alma wou in de eerste plaats een functioneel en herconfigureerbaar ziekenhuis”, verduidelijkt Jo De Maesschalck van AAPROG. “De nieuwbouw diende daarom zo ontworpen te worden dat die vlot kan inspelen op zowel inhoudelijke veranderingen – zoals nieuwe zorgprogramma’s – als volumeveranderingen. Maximale flexibiliteit was dus noodzakelijk.”

“We zorgden voor een logisch raster in de medisch technische zones dat werd ingevuld in functie van het programma. In de verpleegafdelingen werden de verticale betonnen structuren als holle koker gebruikt. Technieken worden zo flexibel in het gebouw geïntegreerd. Indien zich problemen voordoen, kan er makkelijk en snel worden ingegrepen. Ook wanneer een bepaald gebouwdeel van functie moet veranderen, kan dit zonder al teveel breekwerken.”

“Volumematig streefden we naar een zo compact mogelijk gebouw met aandacht voor terreinbezetting, uitbreidbaarheid en korte loopafstanden. Het gebouw telt 7 niveaus, waarvan 1 half verzonken, 1 gelijkvloers en 5 verdiepingen. Functiegroep 1 werd per niveau opgebouwd uit twee T-vormige plateaus die elk plaats bieden aan twee verpleegafdelingen, voor een totaal van maximaal 128 bedden per niveau. Dit biedt de nodige flexibiliteit naar indeling, bezetting en bestaffing. Zo krijg je een schakeling van 4 verpleegeenheden per niveau die organisatorisch en functioneel kunnen overvloeien.”

Oude campussen?

Eens het nieuwe ziekenhuis in gebruik wordt genomen, wordt Campus Sijsele aan de Gentse Steenweg een zorgmetropool: Sanapolis. De congregatie van de Zusters van Liefde zal er samen met RVT Morgenster, AZ Alma en het Centrum voor Medisch Begeleid Sporten Mensana een zorgfunctie blijven ontwikkelen. Jong en oud kunnen er terecht om te werken aan een gezonder leven en een gezondere levensstijl. Er zijn ook plannen voor een horecacomplex.

De ziekenhuissite in centrum Eeklo komt in handen van de stad. Dit als ruil voor de gronden aan de Ringlaan waarop het nieuwbouwziekenhuis is neergeplant. De zone blijft haar woon- en zorgkarakter houden. Deze site wordt uitgebouwd in samenwerking met de nu reeds aanwezige partners: Zusters Kindsheid Jesu, de woon- en zorgcentra in de buurt – Sint-Elisabeth en Avondzegen – en kinderdagverblijf Kinderlach.

Menselijk lichaam

Belangrijkste inspiratiebron voor de ontwerpers was het menselijk lichaam. De transparante toegangsweg werd zo opgevat als een aorta die naar het hart van het ziekenhuis leidt: het atrium.

“De schijnbaar willekeurige structuur van deze indrukwekkende ruimte staat symbool voor de complexiteit van het lichaam. Het licht en de helderheid zorgen er voor een leefbare atmosfeer, terwijl de symmetrie in de opbouw bijkomende rust geeft. Aan de twee pragmatisch opgevatte gebouwen links en rechts wordt door een horizontale definiëring een kleinschalige perceptie meegegeven, waarbij de functionaliteit van de verschillende lagen medebepalend is. De gelijkvloerse verdieping wordt licht en transparant, en als het ware losgetrokken van de vier bovenliggende verdiepingen.”