Een veilige school? Dat doe je zo!

Als het om veiligheid draait, zit het ‘m in de details. Zo zit de kracht van een evacuatieprocedure in de nauwkeurige uitwerking ervan. Het principe van een evacuatie is simpel: snel en in veilige omstandigheden. Maar het uittekenen is minder vanzelfsprekend. Welke punten zorgen voor de meest efficiënte en betrouwbare ontruiming? In dat opzicht is niet alleen het materiaal zelf van belang. Want een strategisch plaatsing van elk apparaat kan levens redden.

Hoe een evacuatieplan opstellen?

Bij brand is er geen tijd voor twijfel. Onmiddellijk, kordaat en doeltreffend handelen is daarbij de boodschap. Een solide evacuatieplan leidt alle leerlingen of bewoners veilig naar buiten. En zorgt voor een snelle lokalisatie van interventiemiddelen. Bij gebrek aan een evacuatieplan bestaat het risico dat mensen verward reageren op de noodsituatie. In geval van brand bemoeilijkt de rookontwikkeling het vinden van de uitgang. Dan slaat verwardheid snel om in paniek. Overzicht bewaren kan alleen als iedereen voldoende is voorbereid.

Breng de gebouwen om te beginnen volledig in kaart. Vertrek van een plan met ligging, niveaus en inplanting van het gebouw. Vul dat plan aan met de veiligheidssignalisatie. En hou rekening met voorzieningen als water, elektriciteit, gas en brandbare stoffen. Een degelijk evacuatieplan omvat steeds ook een duidelijke indeling en bestemming van de lokalen. Met situering van de compartimentsgrenzen. Vergeet zeker niet de ligging van lokalen met verhoogd brandgevaar aan te geven. In dat opzicht is het chemielokaal een extra factor om rekening mee te houden.

Noodverlichting en rookmelders

Duid uitgangen en nooduitgangen ten slotte duidelijk aan. Net als verzamelplaatsen na evacuatie en een tracé van evacuatiewegen. Op basis van die gegevens maak je best een beschrijvend overzicht van alle mogelijke gevaren die zich kunnen voordoen. Per verdieping hang je enkele evacuatieplannen op. En best ook één aan elke ingang van het gebouw.

fire-alarm

Denk daarna aan maatregelen in het kader van brandpreventie. Maak een onderscheid tussen actieve en passieve maatregelen. Actieve maatregelen vragen een menselijke tussenkomst. Daaronder vallen het inzetten van brandblussers of uitdelen van brandwerende dekens.

Evacuatieprocedure

De volgende stap? Het opstellen van een evacuatieprocedure. Stel verantwoordelijken aan voor bepaalde taken of sectoren. Zo neemt elke leerkracht best de leerlingen voor zijn rekening die zich in op dat moment in het huidige lokaal bevinden. En welke personeelsleden nemen welke gangen op zich binnen het woonzorgcentrum? Plan opleidingen en oefeningen in, zodat iedereen de procedure leert kennen. Nadien kan je alles analyseren en bijsturen waar nodig.

exit-sign-2

Een expert inschakelen? Geen overbodige luxe. Ze ontwikkelen evacuatieplannen op maat en lokaliseren de kortste en veiligste evacuatieweg. Of specialiseren zich op vlak van apparaten, materialen en de plaatsing ervan. Net als de Protecta-afdeling van firma Lecot uit Heule. Ze hebben de nodige expertise in huis op vlak van vluchtdeuren en andere veiligheidstechnieken. “De Europese normen van de uitrusting van vluchtdeuren hangt af van het type gebruik van een gebouw”, vertelt manager Pieter Theys. “Een privéomgeving vereist een andere aanpak dan een openbaar gebouw als een school of rusthuis. Want bezoekers die de gebouwen een eerste keer betreden, vinden misschien de veiligste uitweg niet. Daarom is het belangrijk dat je voor openbare gebouwen ook op een visueel niveau gaat werken. Zo werkt een stang op de nooduitgang heel instinctief.”

Die visuele lijn wordt ook met veiligheids- en evacuatiepictogrammen doorgetrokken. Zowel openbare als bedrijfsgebouwen moeten daarvan voorzien zijn. Dan verloopt een evacuatie een pak vlotter. Want op die manier worden blusapparaten en nooduitgangen snel gevonden.

“Een goede vluchtdeur? Die is te allen tijde te openen. Maar er bestaan zeker ook manieren die zorgen dat niet iedereen te pas en te onpas gebruik maken van de vluchtdeur. Een elektrische controle blokkeert de deur, maar wordt opgeheven in geval van nood of paniek.”

Daarnaast moet een vluchtdeur openen in de evacuatierichting. Schuifdeuren met paniekfunctie worden in geval van nood opengeduwd als een draaideur.

Risicoanalyse

Het Koninklijk Besluit van 28 maart 2014 over brandpreventie op arbeidsplaatsen verplicht het laten uitvoeren van een risicoanalyse. Dat om brand te voorkomen, veiligheid en een snelle evacuatie te verzekeren en elk begin van een brand te bestrijden. Om uitbreiding ervan te vermijden. Het vergemakkelijkt bovendien de tussenkomst van de hulpdiensten en beperkt de nare gevolgen van een brand.

Tijdens een risicoanalyse maken specialisten een inventaris op van de brandrisico’s die met constructie en inboedel te maken hebben. Ook het aantal aanwezig geschatte personen, de huidige evacuatievoorzieningen en beschikbare interventiemiddelen worden in rekening gebracht. Nadien krijg je een overzicht waar de brandrisico’s zich bevinden. En welke aanpassingen nodig zijn om aan de wetgeving te voldoen.

TIP: Alles over brandveiligheid ontdekt u op 15 & 16 oktober 2015 op Edubuild & IT. Op vrijdagnamiddag organiseert PFPA (Passive Fire Protection Association) 3 interactieve seminaries omtrent brandveiligheid in scholen. Gratis inschrijven doet u via registratie.edubuild.com !

Sleutelplan

Niet alleen een uitgedokterde evacuatieprocedure verhoogt de veiligheid van je school of woonzorgcentrum. Een efficiënte toegangscontrole beperkt de risico’s op diefstal. Een adequaat sleutelbeheer, sociale controle en een goede omheining zijn daar slechts enkele voorbeelden van.

Een beperkt aantal ingangen geeft je een goed overzicht over wie de school betreedt. Tijdens de schooluren blijven de toegangsdeuren best gesloten. Die moeten enkel bij het begin en einde van de schooldag geopend zijn. Door een onthaal aan de ingang te voorzien, kunnen bezoekers zich meteen aanmelden. Zo dwalen ze niet rond. En in geval van brand of diefstal is het handig om een overzicht te hebben wie in de school aanwezig is.

Dat niemand weet wie welke sleutels heeft: een herkenbare situatie? Een duidelijk sleutelplan, waarbij sleutels selectief worden toegekend, is een belangrijk instrument bij het realiseren van een efficiënte toegangscontrole. Een adequaat sleutelbeheer kan immers bepalen wie toegang heeft tot welke lokalen en wie welke sleutels mag afhalen.

En een overzichtelijk sleutelplan maakt onderscheid tussen sleutels van buitendeuren, gewone klaslokalen, praktijk- en informaticalokalen. Hetzelfde voor secretariaat en directielokalen.

DORMA_05047261532

Sleutelbeheer

Duid een verantwoordelijke aan voor het sleutelbeheer. Inventariseer en nummer alle sleutels. En noteer de respectievelijke ruimtes. Maar hang enkel een nummer aan de sleutel. Bevestig geen naamkaartje of kaartje met de bestemming. Bewaar reservesleutels in een afsluitbare kast in een goed beveiligd lokaal.

Hou het aantal sleutels beperkt en door een leerkracht bijvoorbeeld enkel de sleutel van zijn klas te geven. Maar de sleutel van de eindverantwoordelijke moet alle lokalen kunnen openen. En registreer wie welke sleutels bezit. “Een elektronisch sleutelplan zorgt voor meer flexibiliteit”, vult Pieter aan. “Want met een dergelijk systeem kan je sleutels wissen. Op die manier onderhoud je de actualisatie van het sleutelplan.”

“Nog een pluspunt: het instellen van tijdsbeperkingen. Want een poetsvrouw heeft misschien in het weekend geen toegang nodig tot de schoolgebouwen. In geval van naschoolse activiteiten is zo een systeem ook nuttig. Een turnvereniging die de sporthal gebruikt, heeft geen toegang nodig tot andere lokalen.”

Een automatische sleutelkast maakt alles nog makkelijker. “Een kast die geprogrammeerd wordt via een eenvoudig navigatiemenu”, illustreert Pieter. “Iedere gebruiker krijgt een persoonlijke code toegewezen. Die code geeft enkel toegang tot de sleutels waar die persoon gebruik mag van maken. Een sleutelhanger komt dus pas vrij wanneer iemand toelating heeft die los te maken. De verantwoordelijke kan indien nodig altijd zien wie wanneer welke sleutel opvroeg. Bij het toepassen van tijdzones kan de beheerder ook de toegang aan verschillende codes ontzeggen.”

7712545428_8b0eeb8648_o